Sejm: tarcza 4.0, bon na wakacje i praca zdalna dla posłów

Choć wszystkie oczy skierowane były na kampanię prezydencką, Sejm nie przestał pracować. W piątek 19 czerwca odbyło się jednodniowe, 13. posiedzenie Sejmu.

Wcześniej, w środę i czwartek, obradował Senat, który zakończył prace nad tarczą 4.0 i przekazał ją wraz z poprawkami Sejmowi.

Sejm przyjął w piątek większość poprawek zaproponowanych przez Senat (91 z 126). Ustawę następnie podpisał prezydent. W ostatecznym kształcie ustawa zawiera jednak nie tylko rozwiązania dla przedsiębiorców, ale także kontrowersyjne w opinii prawników zmiany w kodeksie karnym. 

Chodzi o zmianę art. 37a, po której za:

  • nielegalne przerwanie ciąży (kara dla lekarza oraz dla osoby, która pomaga lub nakłania)
  • znieważanie prezydenta
  • błąd medyczny skutkujący śmiercią pacjenta

ma grozić priorytetowo kara więzienia. Dopiero po spełnieniu pewnych przesłanek sąd może zasądzić karę lżejszą (tzw. kary wolnościowe). Wcześniej sąd miał w takich sytuacjach możliwość wyboru od razu więzienia, grzywny lub ograniczenia wolności. Sama wysokość grzywny i ograniczenia wolności w tych wypadkach również uległy zmianie – minimum 1000 zł (zamiast 100 zł) i trzy miesiące ograniczenia wolności, zamiast jednego.

Zarzut o zaostrzenie kar m.in. za aborcję odpiera na swojej stronie w oświadczeniu Ministerstwo Sprawiedliwości. 

Natomiast opinię na temat tej zmiany opublikował m.in. Krakowski Instytut Prawa Karnego, według którego to “radykalna przebudowa polskiego prawa karnego w zakresie kar grożących sprawcom najróżniejszych czynów stypizowanych w ustawie karnej, wprowadzona do uchwalonej ustawy poprawką zgłoszoną dopiero na etapie pracy w Komisji bez związku z materią antycovidową”. 

Krakowski Instytut Prawa Karnego zwrócił także uwagę, że przy pracach nad ustawą sejm naruszył procedurę ustawodawczą przewidzianą dla zmian w kodeksach, nie kierując zmiany do Komisji Nadzwyczajnej oraz nie przestrzegając terminu 14 dni przed pierwszym oraz drugim czytaniem. Zarzut dotyczy także innych zmian w kodeksie: wprowadzenia nowego typu czynu zabronionego (kradzieży szczególnie zuchwałej) czy zaostrzenia kary za czyn ciągły (kilka przestępstw tego samego rodzaju, np. kradzież, kradzież z włamaniem, w krótkich odstępach czasu).

Sejm przyjął podczas 13. posiedzenia również ustawę o polskim bonie turystycznym. Bon ma być skierowany do rodzin z co najmniej jednym dzieckiem oraz rodzin z dziećmi niepełnosprawnymi, bez kryterium dochodowego. Jednorazowy bon będzie mieć wysokość 500 zł na każde dziecko. Można go realizować jako płatność za usługi hotelarskie lub imprezy turystyczne. Żeby otrzymać bon nie trzeba składać wniosku, tylko zarejestrować się na Platformie Usług Elektronicznych ZUS i tam, podobnie jak w przypadku 500 plus, zatwierdzić swoje dane. Projekt wróci do Sejmu na kolejnym posiedzeniu, ponieważ Senat zgłosił poprawki.

Posłanki i posłowie pracowali w czerwcu nad poselskim projektem (PiS) zmian w ustawie o Instytucie Pamięci Narodowej. Zgodnie z nowelizacją nie będą przedawniać się zbrodnie komunistyczne, niebędące zbrodniami wojennymi lub zbrodniami przeciwko ludzkości (te zbrodnie już się nie przedawniają). Dotychczas bieg terminu przedawnienia takich zbrodni biegł od 1 sierpnia 1990 r. i wynosił 40 lat dla zabójstwa, a 30 lat dla pozostałych. Po zmianie prokuratorzy IPN będą mogli kontynuować postępowania bez groźby przedawnienia. 

Z inicjatywy posłów PiS zaproponowano i przegłosowano zmianę, zgodnie z którą Sejm będzie mógł bezterminowo pracować w trybie zdalnym. Wcześniejsza zmiana regulaminu, która umożliwiła udział w posiedzeniach z domu, miała obowiązywać do 30 czerwca. Nadal pozostaje jednak w mocy warunek, aby obowiązywał stan nadzwyczajny lub stan epidemii.